Tuổi thơ tôi gắn liền với những lần chuyển nhà. Chuyển nhà bằng tàu hỏa, bằng xe ba gác, bằng cả xe đạp. Những vật dụng chẳng lấy gì là quý giá cứ phô bày ra tất cả: cái thang giường được bó chặt lại với nhau, mấy cái nồi nhôm méo hết vung và rỗ lỗ chỗ được xếp chồng lại…

Tôi còn nhớ có hai thứ đã theo chúng tôi trong tất cả những lần chuyển nhà: cái giá sách hình tam giác bằng gỗ lim nặng trịch và một cuộn bằng khen, giấy khen của bố mẹ tôi. Có phải đấy là danh giá và phẩm hạnh của chúng tôi chăng?

Mỗi lần đến nơi ở mới, chúng tôi phải hì hục ghép lại cái giá sách và đặt nó vào nơi trang trọng nhất, trước khi đặt những cuốn sách lên trên. Còn cuộn bằng khen, bố tôi cất đằng nào sau những cuốn sách dày cộm ấy. Tôi nhớ nó rất nhiều: to nhỏ, lớn bé, dày mỏng, cũ mới khác nhau. Bố tôi quý và giữ gìn kĩ lưỡng lắm. Ông thường bọc ngoài bằng mấy lớp báo khổ lớn, cuộn chặt và nút hai đầu. Mỗi lần gỡ nó ra, thật khổ, nó cuốn lại từng ống như những cái ống nhòm, lăn khắp nhà. Rồi những tờ báo bọc ngoài cũng ố vàng, bị lũ gián gặm nhấm rách bươm. Bố tôi lại thay bằng những tờ họa báo dày hơn, đẹp hơn. Nhưng rồi cũng chẳng lại với loài gặm nhấm gớm guốc. Lần này, bố tôi có cách bảo vệ tài sản danh giá của ông: những tờ phim chụp X quang bỏ đi được ông mang về cuốn lại thành cái ống quyển để giấy khen bên trong. Nhưng hỡi ôi, ông lại quên bịt hai đầu. Thế là lũ mối, lũ gián tha hồ nhân nhi lũ giấy bên trong.

Thời gian đã trôi qua, người đã đi, căn nhà đã nhiều đổi thay, chỉ còn cái giá sách vẫn đứng đấy, trầm lặng, như chứng nhân duy nhất, một thời. Còn cái ống quyển đựng giấy khen, nó đã ra đi trong một lần dọn nhà cuối năm nào đó…

Con sóng thời gian đã phủ trôi tất cả rồi.

Kí ức không màu | Anh Lê