Chúng ta đã từng bỏ quên vài chiếc áo trong tủ, mua mà chưa từng mặc. Nhưng ta cũng có những chiếc áo trong kí ức, rất lâu rất lâu rồi, vẫn còn nhớ như in.

Có lẽ vì nó đã đi cùng chúng ta một thời gian rất dài, hoặc ta đã nhìn vào một điểm nào đó của chiếc áo ấy rất lâu. Chiếc áo của cha, của mẹ, của mình… đã đi cùng năm tháng tuổi thơ ta.

Lúc nhỏ, mình có một chiếc áo trắng, hình như mình đã mặc suốt hồi cấp 1. Không phải tự nhiên có chiếc áo ấy. Một lần bố mẹ cho lên Hà Nội, thăm một nhà họ hàng. Và rồi lúc về, mình được cho một chiếc áo cũ của một ai đó đã lớn, không mặc nữa. Chiếc áo cổ cánh sen rất hiền, viền đăng ten màu xanh. Mình thích chiếc áo đó lắm, vì dải đăng ten màu xanh làm cho mình cảm giác mặc chiếc áo thuỷ thủ, thật sự khác biệt với tất cả những chiếc áo trắng khác. Đi học mặc, đi chơi mặc… cho đến khi tay dài, lưng dài mà áo thì ngày càng co lại. Rồi một hôm, một cô bạn của bố mẹ tới nhà thấy mình mặc chiếc áo ngắn quá, cô bảo: chị Hằng có cái áo trắng dài rộng hơn không mặc nữa, để cô cho. Thế là sau đó mình có chiếc áo trắng thứ 2. Chiếc áo này nhiều nilon nên có một lần vào mùa đông mình ngâm giặt bằng nước nóng, từ đó lúc nào cũng rất nhàu, không có bàn là nào ủi cho phẳng được. Vì thế, chiếc áo trắng lúc nào cũng nhăn nhúm. Hình như cái áo ấy cũng đi hết cấp 2 với mình.

Còn một chiếc áo nữa, may từ vải cháy. Cảng Hải Phòng ngày ấy cháy to lắm. Cả thành phố khét lẹt mùi cháy, cháy kho vải, nên khói bốc càng kinh. Vài tháng sau, tự dưng, cán bộ viên chức ai cũng được phát vài mét vải cháy. Nhà mình cũng vậy. Vì mảnh nào cũng bé và lem nhem vết cháy, nên mình được ưu tiên may áo mới. Mình nhớ như in miếng vải chấm bi nhỏ xinh nhiều màu, nghe nói là hàng viện trợ. Nó đẹp nhưng bé nên không đủ may một cái áo, vì vậy hai cánh tay phải ghép bằng miếng vải khác. Và dù cô thợ may có khéo đến đâu, mép áo vẫn còn một mảng nâu nâu, dấu vết của mảnh vải cháy sém. Ấy vậy mà mình quý lắm, vì chẳng ai có chiếc áo giống mình.

Sau này may đủ kiểu áo, mà chẳng có áo nào mình nhớ đậm sâu như mấy cái áo cũ ấy. Cũng như, mình nhớ cái áo mỏng tang của mẹ, cái áo đắp mảnh vá trên vai của bố. Đấy toàn là những chiếc áo sơ mi bố mẹ vẫn mặc đi làm, mấy năm không hề may áo mới. Nhớ ngày ấy, anh trai mình đến tuổi 17,18 thích diện. Tết đến mẹ may cho anh bộ “sĩ quan Đà Lạt” màu tàn thuốc lá. Không ngờ cũng vì bộ cánh chơi Tết ấy mà anh bị một trận đòn tơi bời vì dám may kiểu quần loe toé, thời ấy gọi là đua đòi. Giờ nghĩ lại, thấy thương.

Thương một thời nhịn ăn nhịn mặc, thương áo cũ được nâng niu, thương có chiếc áo mới cũng không vui trọn vẹn vì không được may theo kiểu cách hợp thời.

Và nhất là thương những chiếc áo đã sống trọn đời của một chiếc áo, cùng với người, suốt tuổi thơ tôi…

Chiếc áo của thời gian | Anh Lê